Charakterystyka ogólna

Magnateria to swoista grupa społeczna, która wykształciła się w Rzeczypospolitej na przestrzeni kilku wieków. Początki jej istnienia możemy datować na wiek XVI, ale największą swą potęgę magnaci rozwinęli pod koniec wieku XVII i na początku XVIII. Magnaci, oczywiście tylko w teorii, należeli do stanu szlacheckiego. Mieli takie same - według przepisów - prawa jak zwykły, niezbyt zamożny nawet, szlachcic. Oczywiście prawda, jak zresztą we wszystkich krajach ówczesnej Europy, wyglądała inaczej. Najważniejsze urzędy w państwie zazwyczaj dostawały się właśnie magnatom. Drobna szlachta, owszem, otrzymywała na przykład kasztelanie, ale hetmaństwo, wojewodziństwo itd. niemal zawsze przypadały w udziale tylko magnatom. Oczywiście nie było tak zawsze. Na początku istnienia Rzeczypospolitej Obojga Narodów magnaci nie byli jeszcze tak ważnym czynnikiem w państwiem, owszem, wiele znaczyli - ale nie byli potężniejsi niż sam król. W sto lat po utworzeniu tego federacyjnego państwa sytuacja diametralnie się zmieniła. To własnie od magnatów zależały rzeczywiste losy państwa. Posiadali taką siłę, że mogli z powodzeniem zablokować wszelkie reformy królewskie, wywołać wojnę domową...